چرا کار داوطلبی کنیم؟
روایتی دربارهٔ معنا، ارتباط و اثرگذاری فردی
گاهی سادهترین پرسشها، پشتِ خود عمیقترین لایهها را پنهان میکنند. « چرا کار داوطلبی کنیم؟ » از آن دسته پرسشهاست. پرسشی که در ظاهر به انتخاب یک فعالیت یا سبک زندگی مربوط میشود، اما کمی که دقیقتر نگاه کنیم، متوجه میشویم با بخشی از فهم ما نسبت به «معنای زندگی»، «نیاز به ارتباط» و حتی «هویت فردی» سروکار دارد.
زندگی امروز، با همهی سرعت و دغدغههایش، شاید فضای اندکی برای کارهای داوطلبانه باقی بگذارد؛ اما کسانی که تجربهٔ داوطلبی را داشتهاند، معمولاً از تجربههایی حرف میزنند که چیزی فراتر از کمک به یک فرد یا سازمان بوده است؛ تجربههایی شبیه به بازیابی یک پیوند، پیدا کردن احساس اثرگذاری، یا حتی باز شدن دریچهای تازه برای نگاه به زندگی.
داوطلبی تنها «کاری اضافه» در برنامه روزمره نیست. نوعی مواجهه با جهان است؛ مواجههای که هم به دیگران کمک میکند و هم در سکوت و بدون ادعا، لایههایی از وجود خود ما را تغییر میدهد. در مقاله انواع کار داوطلبانه میتوانید با تعریف و انواع روش های مختلف کار داوطلبانه آشنا شوید.
داوطلبی و بازسازی پیوندهای انسانی
هر قدر هم که شبکههای اجتماعی گستردهتر شوند، هیچچیز جای ارتباط واقعی انسانها را نمیگیرد. انسان موجودی اجتماعی است و در نبود ارتباط معنادار، بخش مهمی از تجربهٔ «خوب زیستن» را از دست میدهد. کار داوطلبانه یکی از سادهترین اما قویترین راهها برای بازسازی و تقویت این پیوندهاست. نه به این دلیل که جمعی از افراد کنار هم کاری انجام میدهند، بلکه به این دلیل که افراد با یک نیت مشترک و در فضایی آزادانه کنار هم قرار میگیرند. وقتی کاری داوطلبانه انجام میدهیم، آنچه شکل میگیرد فقط یک فعالیت مشترک نیست؛
بلکه فرصتی برای شناخت انسانها، گسترش شبکهٔ ارتباطی و قرار گرفتن در کنار کسانی با دغدغههای مشابه است.
برای افرادی که در محیطهای جدید زندگی میکنند، یا کسانی که احساس میکنند حلقههای اجتماعیشان محدود شده، داوطلبی میتواند پلی برای بازگشت به جامعه باشد. این پیوندها لزوماً به دوستیهای عمیق منجر نمیشوند؛ اما حتی تماسهای اجتماعی کوچک نیز میتوانند احساس تنهایی را کاهش دهند و کیفیت ارتباطات روزمره را افزایش دهند.
داوطلبی و بهزیستی درونی: ذهن آرامتر، نگاه روشنتر
پژوهشهای بسیاری به این نتیجه رسیدهاند که کمک به دیگران، تأثیر مستقیمی بر سلامت روان دارد. اما برای فهم این تأثیر لازم نیست سراغ مغز و هورمونها برویم. کافی است تجربهٔ سادهٔ «کمک کردن» را به یاد بیاوریم. کمک به دیگری، حتی اگر کوچک باشد، نوعی حس تعادل درونی ایجاد میکند؛ انگار انسان برای لحظهای از مدار نگرانیهای شخصی فاصله میگیرد و وارد فضایی میشود که معنا و اثرگذاری بیشتری دارد.
کاهش استرس و اضطراب
قرار گرفتن در کنار دیگران، مشارکت در یک فعالیت مشترک، و لمس نتیجهٔ عملی کار، میتواند بار روانی زندگی روزمره را سبکتر کند. معمولاً وقتی داوطلبان دربارهٔ تجربهشان صحبت میکنند، کمتر از «کمک به دیگران» حرف میزنند و بیشتر از این میگویند که «حال خودم بهتر شد»
تقویت حس شادی و رضایت
کمک کردن فعال، احساس کنترل و امید را تقویت میکند. انسان زمانی که حس میکند در جهان تأثیر دارد شادتر زندگی میکند.
افزایش اعتمادبهنفس
داوطلبی به ما یادآوری میکند که حتی بدون موقعیت شغلی یا عنوان رسمی، میتوانیم مؤثر باشیم. این تجربهٔ «مؤثر بودن» برای بسیاری از افراد، نقطهٔ مهمی در بازسازی عزتنفس است.
معنابخشی به زندگی در دورههای گذار
برای بازنشستگان، والدینی که فرزندانشان بزرگ شدهاند، یا افرادی که دورههای دشوار را پشت سر گذاشتهاند، داوطلبی بهنوعی بازگشت به جریان زندگی است.بسیاری از آنها از این میگویند که داوطلبی کمک کرده دوباره حس کنند «مفید هستند»
سلامت جسمی بهتر
مطالعات طولی نشان میدهد افرادی که در سنین بالاتر داوطلبی میکنند:فعالترند، فشار خون پایدارتر دارند، کمتر احساس تنهایی میکنند و عملکرد شناختی بهتری نشان میدهند. این نتایج شاید در کوتاهمدت محسوس نباشند، اما در بلندمدت کیفیت زندگی را بهطور قابلتوجهی تغییر میدهند.
داوطلبی و رشد حرفهای: تمرینی برای نقشهای آینده
برای افراد بسیاری، داوطلبی نقطهٔ شروع یک مسیر حرفهای تازه است.
همهٔ ما در طول زندگی با موقعیتهایی روبهرو میشویم که نیازمند مهارتهایی هستند که شاید در شغل فعلیمان تجربه نکرده باشیم. داوطلبی فضای کمهزینهای برای تجربهٔ این مهارتهاست.
کسب مهارتهای عملی
کار تیمی، مدیریت زمان، حل مسئله، برنامهریزی، ارتباط مؤثر، مهارتهایی هستند که تقریباً در هر فعالیت داوطلبانه تمرین میشوند. گاهی داوطلبی بهتر از هر دورهٔ آموزشی، بستر شکلگیری این مهارتهاست.
آزمایش مسیرهای شغلی جدید
داوطلبی امکان تجربهٔ واقعی یک حوزهٔ تازه را فراهم میکند، بدون اینکه لازم باشد از شغل فعلی جدا شوید یا هزینههای بالا پرداخت کنید. کسی که به حوزهٔ سلامت علاقه دارد، میتواند بهعنوان داوطلب در محیطهای درمانی فعالیت کند؛ کسی که به آموزش علاقه دارد، میتواند در برنامههای داوطلبانهٔ تدریس شرکت کند.
بهکارگیری مهارتهای موجود
اگر در رشتهٔ خود مهارت دارید از برنامهنویسی تا طراحی، حقوق، فروش، بازاریابی ، داوطلبی فرصتی است برای اینکه این مهارتها را در بستری متفاوت و اثرگذار به کار بگیرید. این تجربه معمولاً باعث میشود نگاه تازهای نسبت به تواناییهای خود پیدا کنید.
ورود به شبکههای حرفهای
داوطلبی شما را در معرض سازمانها و افرادی قرار میدهد که در شرایط عادی شاید امکان ارتباط با آنها را نداشتید. این پیوندها، در بسیاری موارد، مسیر شغلی افراد را تغییر دادهاند.
داوطلبی؛ راهی برای بازگشت به تصویر بزرگتر
در نهایت، ممکن است همهٔ این فواید در کنار هم یک پیام ساده داشته باشند:
داوطلبی به ما کمک میکند از دایرهٔ محدود دغدغههای روزمره بیرون بیاییم و دوباره به تصویری بزرگتر از زندگی نگاه کنیم. این تصویر بزرگتر، همان جایی است که انسان حس میکند عضوی از یک اجتماع است، میتواند در اندازهٔ توان خود اثر بگذارد، و میتواند معنایی بسازد که هم به خودش مربوط است و هم به دیگران.
داوطلبی راهحل همهٔ مشکلات نیست، اما گاهی «یادآور» پیام مهمی است؛ یادآوری اینکه ما فقط برای خودمان زندگی نمیکنیم و این مشارکت انسانی،هرچند کوچک میتواند بخشی از مسیر رشد شخصیمان باشد.
